Mỹ bắt đầu sản xuất anode silicon, Việt Nam đặt mục tiêu 150.000 tủ đổi pin, một kỷ lục quãng đường mới được xác lập, châu Âu có bước tiến về Na-ion và BESS, Thổ Nhĩ Kỳ điều chỉnh thuế xe. Những chuyển động này đang định hình tương lai của năng lượng và giao thông điện ra sao?
Thổ Nhĩ Kỳ
- Thuế với ô tô con nhập từ ngoài EU được điều chỉnh: xe điện (EV) 30%, tối thiểu 8.500 USD; PHEV 30%, tối thiểu 7.000 USD; xe động cơ đốt trong (ICE) và HEV 25%, tối thiểu 6.000 USD. Mức thuế 60% riêng cho xe từ Mỹ được bãi bỏ.
- Cơ quan quản lý thị trường năng lượng (EPDK) công bố 9 dự thảo quy định về BESS và cân bằng hệ thống điện.
- Aspilsan đang bàn hợp tác với IBC của Indonesia.
Châu Âu
- Phenogy đưa vào vận hành một hệ thống BESS Na-ion 1 MWh tại Đức.
- Eni và Seri Industrial khởi công nhà máy pin LFP công suất 8 GWh/năm tại Brindisi.
- Thương vụ Lyten tiếp nhận Northvolt được ISP chấp thuận.
- PGE (Ba Lan) đưa vào hoạt động hệ thống BESS 262 MW / 981 MWh.
- Hithium ký thỏa thuận khung cung cấp 2 GWh BESS với Solarpro tại Đông Âu.
Việt Nam
- Một doanh nghiệp trong nước đặt mục tiêu 150.000 tủ đổi pin đến năm 2030.
- EVN đang vận hành thử một dự án BESS thí điểm 50 MWh.
- Quy hoạch điện VIII (PDP8) điều chỉnh xác nhận mục tiêu BESS từ 10 đến 16,3 GWh.
- Thị trường: hợp đồng lắp đặt đạt 200 MWh tính đến cuối năm.
Trung Quốc
- MIIT: xuất khẩu xe điện, ở Trung Quốc và châu Á gọi là xe năng lượng mới (NEV), phải có giấy phép từ năm 2026.
- CATL: được duyệt thêm một mỏ mới và ra mắt Shenxing Pro tại châu Âu.
- CATL chiếm 37,5% và BYD 17,8%, cộng lại hơn 55% thị phần toàn cầu.
Hoa Kỳ
- Sila bắt đầu sản xuất anode silicon ở quy mô cho ngành ô tô.
- DOE: quỹ 625 triệu USD cho hiện đại hóa nhà máy nhiệt điện than và BESS.
- Georgia Power: gói thầu BESS 500 MWh.
Trung Đông
- Ceer làm mới nhận diện thương hiệu, mẫu xe đầu tiên dự kiến ra mắt cuối năm 2025.
- Lucid Air lập kỷ lục Guinness với quãng đường 1.205 km.
- Jordan khai trương trạm sạc nhanh DC công suất siêu lớn.
Nhận định chung
- Thổ Nhĩ Kỳ: quy định thuế mới không ảnh hưởng đến Tesla, cũng như BYD, hãng đang đầu tư sản xuất trong nước. Lợi thế cho TOGG có giới hạn, và mức đóng góp của hãng vẫn chưa rõ.
- Châu Âu: các khoản đầu tư vào Na-ion và LFP đang giúp chuỗi cung ứng đa dạng hơn.
- Việt Nam: đổi pin cho xe hai bánh và các dự án BESS thử nghiệm cho thấy năm 2026 sẽ tăng trưởng.
- Trung Quốc: giấy phép xuất khẩu đóng vai trò bộ lọc chất lượng, còn việc duyệt mỏ mới giúp giữ chắc nguồn nguyên liệu. Chính phủ đang công bố thêm ưu đãi để giữ vị trí dẫn đầu về công nghệ pin.
- Hoa Kỳ: sản xuất anode silicon trong nước làm chuỗi cung ứng nội địa vững hơn. Điều này quan trọng với IRA và có thể tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn, nhất là cho xe cao cấp, sạc cực nhanh và cell NMC có mật độ năng lượng rất cao.
- Trung Đông: Ceer, Lucid và các khoản đầu tư vào sạc nhanh đang mở rộng hệ sinh thái.
Khu vực nào cũng đang định vị lại chiến lược của mình và tìm cách tạo khác biệt trong cuộc cạnh tranh.
