Ngày 29/9/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư 61/2026/TT-BCT cùng QCVN 32:2026/BCT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Quy chuẩn có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Cho đến nay, hoạt động sạc ở Việt Nam chịu sự điều chỉnh của các tiêu chuẩn sản phẩm và pháp luật chung về điện, xây dựng và phòng cháy. Cuộc làm việc giữa hai bộ vào tháng 9/2024 ghi nhận có tám tiêu chuẩn quốc gia về sạc, ba tiêu chuẩn về ổ cắm, nhưng chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho trạm sạc như một hệ thống. QCVN 32 lấp khoảng trống đó. Quy chuẩn coi trạm sạc là một hệ thống kỹ thuật thống nhất, không chỉ là chiếc trụ sạc. Trụ sạc, bố trí mặt bằng, nguồn cấp điện, bảo vệ, phần mềm giám sát, đo đếm và hồ sơ vận hành đều có yêu cầu, phương pháp kiểm tra và tiêu chí đạt.
Phạm vi do hai phép thử quyết định, không phải một
Quy chuẩn áp dụng riêng quy tắc cho sản phẩm và quy tắc cho trạm sạc. Mọi trụ sạc được sản xuất, nhập khẩu, bán hoặc lắp đặt phải đáp ứng yêu cầu sản phẩm, trừ khi loại thiết bị được loại trừ đích danh. Quy tắc cho trạm áp dụng ở nơi công cộng, bãi đỗ xe tập trung và điểm dừng nghỉ.
Hai phép thử có thể cho kết quả khác nhau. Trạm đặt trong tòa nhà và trạm dùng nội bộ, không kinh doanh bị loại khỏi phạm vi "trạm sạc", nhưng trụ sạc lắp ở đó vẫn không được loại trừ với tư cách sản phẩm. Một bộ sạc treo tường trong gara riêng không phải là trạm theo QCVN 32, và vẫn cần được chứng nhận.
Con đường đưa sản phẩm ra thị trường đã cố định
Với trụ sạc, trình tự là thử nghiệm, chứng nhận, công bố hợp quy, gắn dấu, rồi mới bán. Chứng nhận do tổ chức được chỉ định đáp ứng ISO/IEC 17065 thực hiện, thử nghiệm do phòng thử nghiệm được chỉ định hoặc được thừa nhận thực hiện. Kết quả thử nghiệm và chứng nhận nước ngoài chỉ có giá trị theo quy định thừa nhận tại Thông tư 16/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc được công nhận ISO/IEC 17025 hay có chứng chỉ quốc tế không thay thế được sự thừa nhận của Việt Nam.
Phiên bản tiêu chuẩn có thể quyết định báo cáo thử nghiệm
QCVN 32 nêu IEC 61851-23 ở ấn bản 2014, thông qua TCVN 13078-23:2020. IEC đã rút ấn bản này ngày 13/12/2023, và phần lớn bộ sạc DC trên thị trường hiện được thử theo ấn bản 2023. Báo cáo theo ấn bản mới chỉ được chấp nhận khi kèm bản so sánh từng điều khoản với ấn bản được nêu (điều 4.3.3).
Theo chúng tôi, việc so sánh này rẻ hơn thử nghiệm lại, và nó quyết định kế hoạch chứng nhận. Nhà nhập khẩu nên đối chiếu các báo cáo hiện có với các ấn bản được nêu trước khi lên kế hoạch thử nghiệm mới.
Quản lý tải trở thành bằng chứng
Lấy một thiết kế minh họa: sáu trụ sạc DC, mỗi trụ 120 kW, cộng 20 kW cho làm mát, chiếu sáng và điều khiển, cần 740 kW khi chạy hết công suất. Với đầu nối lưới 500 kW, QCVN 32 yêu cầu quản lý tải tự động, giám sát giới hạn và đưa hệ thống về trạng thái an toàn khi bộ điều khiển hỏng (điều 3.5.5).
Phép thử nghiệm thu kiểm tra trạm khi mất bộ điều khiển, không chỉ khi vận hành bình thường. Bảng điều khiển phía máy chủ không được tính là bằng chứng. Tải giả hoặc xe thật, cùng thời gian đặt lịch, rất dễ bị đánh giá thấp.
Xe hai bánh và tủ đổi pin nằm ở rìa quy chuẩn
Quy chuẩn được viết xoay quanh phương tiện. Xe máy điện chỉ vào phạm vi qua cụm từ "phương tiện giao thông đường bộ tương tự", và không có quy tắc riêng về chỗ đỗ hay bố trí cho chúng. Tủ đổi pin sạc những viên pin đã tháo khỏi xe, nên không đáp ứng định nghĩa trụ sạc. Địa điểm chỉ có tủ đổi pin không phải trạm theo QCVN 32, nhưng ở địa điểm hỗn hợp, các tủ trở thành tải của trạm.
Nội dung này cần đọc cùng QCVN 31:2026/BXD về pin xe hai bánh, và Thông tư 31/2026/TT-BXD về khu vực sạc và đổi pin tại chung cư từ ngày 15/12/2026.
Trạm đang vận hành không được miễn
Trụ sạc được lắp đặt hợp pháp trước ngày 1/7/2027 được tiếp tục sử dụng. Trạm thuộc phạm vi đang vận hành phải rà soát mức độ tuân thủ các yêu cầu an toàn trong sáu tháng, và hoàn tất khắc phục trong 24 tháng, tức đến ngày 1/7/2029. Các nguy cơ trực tiếp phải xử lý ngay.
Chúng tôi sẽ làm gì ngay bây giờ
- Phân loại từng sản phẩm và từng địa điểm riêng biệt, ghi lại quyết định bằng văn bản.
- Đối chiếu các báo cáo thử nghiệm hiện có với ấn bản tiêu chuẩn được nêu.
- Thiết kế quản lý tải để về trạng thái an toàn khi lỗi, và viết kế hoạch nghiệm thu ngay từ giai đoạn thiết kế.
- Lập danh mục các điểm đang vận hành và xếp theo rủi ro, để việc khắc phục trải đều qua năm 2028 và 2029.
QCVN 32 không thêm giấy phép trạm sạc mới. Điều nó thêm là bằng chứng: từng yêu cầu phải được chứng minh khi nghiệm thu và lưu giữ suốt vòng đời của địa điểm.
Nếu bạn đang chuẩn bị chứng nhận trụ sạc, thiết kế trạm hoặc rà soát một mạng lưới đang vận hành tại Việt Nam, hãy viết cho info@emobino.com.
