Làm kỹ thuật giỏi không còn cần một chỗ ngồi cố định, và sáu năm qua đã chứng minh điều đó. Cùng lúc, ngành ô tô, đặc biệt là ở châu Âu, đang cắt giảm nhân sự, mà nhiều người mất việc lại chính là những kỹ sư các dự án điện hóa vẫn đang cần. eMOBINO Expert Network ra đời để lấp khoảng lệch này. Bài viết dưới đây giải thích vì sao chúng tôi lập mạng lưới, mạng lưới hoạt động ra sao và những gì chúng tôi không hứa hẹn.
Covid biến làm kỹ thuật từ xa thành chuyện bình thường
Trước năm 2020, hầu hết dự án ô tô và năng lượng đều mặc định người làm phải ngồi chung một tòa nhà. Rà soát thiết kế thì họp trong phòng, kết quả thử nghiệm thì bàn ngay bên bệ thử, còn sự tin tưởng được vun đắp qua những buổi cà phê. Covid gần như xóa bỏ cách làm đó chỉ sau một đêm.
Tiếp theo là một cuộc thử nghiệm lớn mà không ai lên kế hoạch. Các nhóm chạy dự án qua nhiều múi giờ, cùng rà soát thiết kế trên màn hình chia sẻ, làm việc với nhà cung cấp và đồng nghiệp chưa từng gặp mặt. Kết quả cho thấy phần lớn công việc kỹ thuật không phụ thuộc vào địa điểm. Điều quyết định là phạm vi công việc rõ ràng, tài liệu đầy đủ và những người thực sự biết mình đang làm gì.
Làm việc linh hoạt và từ xa không dừng lại ở một giải pháp tình thế. Nó trở thành cách làm thông thường và thay đổi những gì doanh nghiệp và kỹ sư chờ đợi ở nhau. Giờ đây, mời một chuyên gia ở nước khác tham gia dự án là lựa chọn thực tế, không còn là ngoại lệ.
AI bắt đầu một đợt điều chỉnh thứ hai
Một thay đổi thứ hai đang diễn ra. Công cụ AI đã đi vào công việc hằng ngày của kỹ sư: viết và rà soát mã, soạn kế hoạch thử nghiệm, tra cứu tiêu chuẩn, phân tích khối dữ liệu lớn từ bệ thử và đội xe.
Lần điều chỉnh này khác lần trước. Làm việc từ xa thay đổi nơi con người làm việc. AI thay đổi phần việc nào con người vẫn phải tự tay làm. Có việc nhanh hơn, có việc biến mất, và có những vị trí chịu sức ép thật sự. Phần lớn kỹ sư và nhà quản lý vẫn đang tìm hiểu điều này có ý nghĩa gì với công việc của chính mình, và chưa ai có câu trả lời trọn vẹn.
Những gì chúng tôi thấy đến nay là kinh nghiệm thực tế sâu càng có giá trị trong bối cảnh này. Một công cụ có thể tóm tắt một tiêu chuẩn. Nhưng nó không thể cho bạn biết phép thử nào đã không đạt trên một bộ pin thật, vì sao một hồ sơ chứng nhận kiểu loại (homologation) bị trả về, hay điều gì đã trục trặc khi chạy thử một trạm lưu trữ năng lượng. Những hiểu biết đó nằm ở con người.
Ngành ô tô, đặc biệt là ở châu Âu, đang trải qua giai đoạn khó khăn
Cùng lúc đó, ngành ô tô, đặc biệt là ở châu Âu, đang chịu sức ép lớn. Chúng tôi chưa gọi đây là khủng hoảng, nhưng trong khoảng một năm qua, các hãng xe và nhà cung cấp liên tục công bố cắt giảm việc làm, và làn sóng này chưa dừng lại. Ảnh hưởng không chỉ nằm ở các hãng xe mà lan sang nhà cung cấp các cấp, công ty dịch vụ kỹ thuật và những ngành liên quan.
Chiến tranh trong và quanh khu vực làm sức ép tăng thêm
Ngành ô tô không chỉ phải đối phó với cạnh tranh. Cuộc chiến tranh Nga tiến hành tại Ukraine, nay đã sang năm thứ năm, làm thay đổi bức tranh năng lượng của công nghiệp châu Âu. Giá khí đốt và điện vừa tăng vừa khó dự báo, và các ngành sản xuất tốn nhiều năng lượng, từ nhà máy cell, nhà máy vật liệu đến xưởng đúc và nhà cung cấp linh kiện, là những nơi chịu tác động đầu tiên. Một số kế hoạch đầu tư ở châu Âu đã chậm lại hoặc chuyển sang những khu vực có năng lượng rẻ hơn.
Xa hơn về phía nam, chiến tranh giữa Israel và Iran, có cả sự tham gia của Mỹ, đẩy căng thẳng lên khắp Trung Đông. Các tuyến vận tải biển qua Biển Đỏ vốn đã bị gián đoạn, và mỗi đợt leo thang mới đều tác động đến giá dầu, cước vận chuyển và thời gian giao hàng. Với một ngành dựa vào chuỗi cung ứng dài cho cell, nguyên liệu và linh kiện điện tử, sự bất định này là một khoản chi phí có thật.
Chúng tôi không có tư cách phán xét, cũng không thể giải quyết những chuyện này. Nhưng chúng chi phối quyết định của doanh nghiệp. Khi triển vọng không rõ ràng, doanh nghiệp hoãn tuyển dụng, tạm dừng dự án và tìm cách linh hoạt hơn, và mỗi lựa chọn đó đều tác động đến những người đang làm dự án.
Cạnh tranh từ các hãng xe Trung Quốc là sức ép chính
Theo chúng tôi, động lực chính là sự cạnh tranh từ các hãng xe Trung Quốc. Cuộc cạnh tranh bắt đầu từ pin, khi các nhà sản xuất cell Trung Quốc tạo được vị thế mạnh về giá thành và sản lượng. Nay nó đã phủ lên toàn bộ chiếc xe: giá bán, tốc độ phát triển, phần mềm và khả năng tung mẫu xe mới ra thị trường thật nhanh.
Trước sức ép đó, các hãng xe tìm cách nâng hiệu quả. Biện pháp đầu tiên thường là cắt giảm nhân sự, vì đây là khoản chi phí thay đổi được nhanh nhất. AI lại cho thêm một lý do để làm vậy, khi một số công việc giờ có thể tự động hóa hoặc giao cho nhóm nhỏ hơn.
Chúng tôi hiểu cách tính này. Một hãng xe không cạnh tranh nổi về giá thành thì có vấn đề lớn hơn nhiều so với chuyện nhân sự. Nhưng quyết định ấy có một hệ quả dễ bị bỏ qua: một lực lượng lớn kỹ sư giàu kinh nghiệm bỗng đứng bên ngoài chính những công ty đã đào tạo ra họ.
Kỹ sư giàu kinh nghiệm đang tạm thời không có việc, trong khi dự án vẫn cần họ
Mustafa Şimşek, nhà sáng lập eMOBINO, làm việc trong lĩnh vực pin, xe điện và lưu trữ năng lượng từ năm 2009, và ông thấy rõ điều này ngay trong mạng lưới quen biết của mình. Nhiều kỹ sư có mười, hai mươi năm kinh nghiệm thực tế về hệ thống pin, kiến trúc điện cao áp, an toàn chức năng, chứng nhận kiểu loại hay sản xuất đang trong quãng chuyển tiếp giữa hai công việc. Phần đông trong số họ không tự chọn hoàn cảnh này.
Trong khi đó, nhu cầu về loại kinh nghiệm ấy vẫn còn, chỉ là đã chuyển sang nơi khác. Các dự án điện hóa ở châu Á, Trung Đông và châu Âu vẫn cần những người từng làm ra bộ pin, từng đưa sản phẩm qua phê duyệt kiểu loại, từng điều tra sự cố và từng đưa trạm lưu trữ năng lượng vào vận hành. Nhu cầu thường rất cụ thể: một vấn đề, một kỹ năng, vài tháng. Tuyển nhân viên toàn thời gian cho việc như vậy vừa chậm vừa tốn kém. Còn các nền tảng freelance đại trà hiếm khi hiểu bối cảnh kỹ thuật đủ sâu để tìm đúng người.
Như vậy, một bên là những người giàu kinh nghiệm, bên kia là các dự án đang cần họ, nhưng lại có quá ít kênh kết nối hai bên với con mắt đánh giá kỹ thuật cần thiết.
eMOBINO Expert Network làm gì
Chúng tôi không thể giải quyết trọn vẹn vấn đề này. Điều chúng tôi làm được là kết nối hai phía, và việc ghép nối do chính kỹ sư đảm nhận. Đó là lý do chúng tôi lập eMOBINO Expert Network.
Kỹ sư, chuyên gia và lãnh đạo cấp cao trong lĩnh vực pin, xe điện và lưu trữ năng lượng có thể đăng ký bằng hồ sơ và CV của mình. Mạng lưới bao gồm bốn mảng lớn:
- Hệ thống pin: hóa học cell, thiết kế bộ pin, BMS, quản lý nhiệt, thử nghiệm điều kiện khắc nghiệt và Thermal Runaway
- Xe điện: điều khiển xe, hệ truyền động điện, kiến trúc điện cao áp, sạc, an toàn chức năng và chứng nhận kiểu loại
- Lưu trữ năng lượng: tích hợp BESS, EMS, đấu nối lưới điện, an toàn cháy nổ, chạy thử nghiệm thu và vận hành
- Công nghiệp và kinh doanh: sản xuất, chuỗi cung ứng, chi phí, quy định, thâm nhập thị trường, đầu tư và thẩm định (due diligence)
Quy trình gồm bốn bước. Bạn đăng ký và gửi hồ sơ, mất khoảng năm phút. Một kỹ sư trong đội ngũ của chúng tôi đọc từng hồ sơ và có thể gọi điện để tìm hiểu thêm. Khi có dự án của khách hàng phù hợp với chuyên môn của bạn, chúng tôi gửi phạm vi công việc, thời gian và điều kiện, và bạn tự quyết định có nhận hay không. Nếu nhận, bạn làm việc theo thỏa thuận bảo mật, với vai trò chuyên gia, kỹ sư hoặc lãnh đạo trong một nhóm của eMOBINO.
Các dự án đến từ chính những việc chúng tôi đang làm: Technical Due Diligence, điều tra sự cố và rủi ro, lãnh đạo bán thời gian theo mô hình Fractional CTO, các dự án kỹ thuật và những đợt đánh giá phục vụ hoạt động Gateway.
Cam kết của chúng tôi, và những điều chúng tôi không hứa
Một mạng lưới như thế này chỉ hoạt động được khi người tham gia yên tâm về cách thông tin của họ được sử dụng. Cam kết của chúng tôi rất đơn giản:
- Tham gia miễn phí. Bạn không mất tiền để có tên trong mạng lưới.
- Công việc được trả thù lao. Thời gian của chuyên gia là công sức lao động, không phải sự giúp đỡ.
- Thông tin của bạn chỉ lưu tại eMOBINO cho đến khi bạn nhận một dự án cụ thể. Không có gì được gửi cho khách hàng nếu bạn chưa đồng ý.
- Chúng tôi kiểm tra xung đột lợi ích trước khi giới thiệu bạn vào một dự án, để bạn không rơi vào thế khó với vị trí hiện tại hoặc trước đây.
Chúng tôi cũng muốn nói rõ những gì mình không hứa. Chúng tôi không đảm bảo số lượng dự án hay mức thu nhập. Việc ghép nối phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, và có những hồ sơ sẽ được chọn thường xuyên hơn những hồ sơ khác. Chúng tôi muốn nói thẳng điều này ngay từ đầu, thay vì tạo ra kỳ vọng mà mình không đáp ứng được.
Ai nên tham gia
Nếu bạn có kinh nghiệm thực tế về pin, xe điện hoặc lưu trữ năng lượng và sẵn sàng làm việc theo dự án, mạng lưới này dành cho bạn. Đó có thể là kỹ sư đang trong quãng chuyển việc, chuyên gia đã làm việc độc lập, hay lãnh đạo cấp cao muốn đóng góp cho một dự án cụ thể mà không gắn với vị trí toàn thời gian.
Nếu bạn không tìm việc cho mình nhưng biết một người phù hợp, chia sẻ bài viết này với họ có thể giúp ích nhiều hơn bạn nghĩ.
Kinh nghiệm tích lũy qua bao năm không nên bị bỏ phí, trong khi những dự án cần đến nó vẫn đang đi tìm người.
Bạn có thể đăng ký tại trang eMOBINO Expert Network trên website của chúng tôi.
