Vietnam İnşaat Bakanlığı, 9 Nisan 2026'da Thông tư 13/2026/TT-BXD sayılı tebliğ ile elektrikli motosiklet ve elektrikli moped bataryaları için yeni bir ulusal teknik yönetmelik yayımladı: QCVN 31:2026/BXD. Yönetmelik 9 Ekim 2026'da yürürlüğe giriyor ve Ocak 2025'ten beri geçerli olan QCVN 91:2024'nin yerini alıyor.
Basındaki özet kısaydı: batarya güvenliği sıkılaştırıldı. İki yönetmeliği yan yana okuyunca bizim değerlendirmemiz daha ayrıntılı. Bazı testler daha zorlu ve gerçeğe daha yakın hale geldi, önemli bir test kaldırıldı ve değiştirilebilir bataryalar ilk kez ayrı bir kategori olarak ele alınıyor. Paket üreticileri, ithalatçılar ve batarya değiştirme (swap) operatörleri için bu ayrıntılar, neyin test edileceğini, neyin yeniden tasarlanacağını ve kendi şartnamelerine neyin ekleneceğini belirliyor.
Kurucumuz Mustafa Şimşek, hücre seçiminden paket doğrulamasına kadar elektrikli motosiklet batarya paketi geliştirme çalışmalarını yönetti. Bu yazıda neyin değiştiğini, pratikte ne anlama geldiğini ve yönetmeliğin neyi hâlâ üreticiye bıraktığını anlatıyoruz.
Yeni yönetmelik hangi bataryaları kapsıyor
QCVN 31:2026/BXD, üretimde, montajda ve ithalatta yeni elektrikli motosiklet ve elektrikli moped bataryalarına uygulanır. Kurşun-asit, nikel metal hidrit ve lityum-iyon bataryaları kapsar. Elektrikli bisikletler yönetmelikte adıyla geçmez.
Test edilen ürün tamamlanmış bataryadır. Başvuru sahibi her batarya tipi için dört tamamlanmış batarya, kayıtlı her batarya grubu tipi için de bir batarya grubu sunar. Yönetmelik UN 38.3'e, IEC'ye veya başka uluslararası standartlara atıf yapmaz.
Geçiş süreci basittir. 9 Ekim 2026'dan önce alınan başvurular eski kurallara göre devam eder ve bu tarihten önce düzenlenen test raporları belgelendirmede kullanılmaya devam edebilir.
Değiştirilebilir (swap) bataryalar artık ayrı bir kategori
Eski yönetmelik tüm bataryalara aynı şekilde davranıyordu. Yenisi çıkarılabilir (değiştirilebilir) bataryayı, kullanıcının aracından kolayca çıkarıp dışarıda şarj edebileceği şekilde tasarlanmış batarya olarak tanımlıyor. Tip belgelerinde üretici artık bir lityum-iyon veya NiMH bataryanın çıkarılabilir olup olmadığını belirtmek zorunda.
Bu önemli, çünkü düşürme testi artık bu kategoriye bağlı:
- Eski kural: Her lityum-iyon ve NiMH batarya, %90 şarj veya üzerinde, betona farklı yönlerde 1,0 m yükseklikten altı serbest düşürme testinden geçmek zorundaydı.
- Yeni kural: Aynı düşürme testi yalnızca çıkarılabilir bataryalara uygulanıyor.
Değiştirilebilir bataryalar için bu doğru bir karar. Swap bataryası elle taşınır, istasyona günde birçok kez takılıp çıkarılır ve bazen sokakta düşer. Düşürme testi, bu bataryanın gerçek kullanımına en yakın testtir.
Sabit bataryalarda biz düşürme testini korurduk. Sabit bir paket de fabrikada, serviste ve yedek parça zincirinde elle taşınır; yedek parça olarak gönderilen paket ise bir nakliye kalemi sayılır. Hava veya deniz yoluyla gönderilen lityum bataryalar, uluslararası tehlikeli madde kurallarına göre UN 38.3'ten geçmek zorundadır. UN 38.3 bataryayı titreşim, şok, harici kısa devre ve darbe ya da ezme açısından test eder, ama çıplak bataryayı düşürmez. Nakliye kurallarındaki düşürme testi ambalaja uygulanır: lityum batarya taşıyan bir ambalaj 1,2 m'den düşmeye dayanmak zorundadır. Bu, bataryayı nakliye sırasında ambalajının içinde korur. Fabrikada ya da serviste ambalajsız taşınan ve elde tutulan bataryayı kapsamaz. Üreticilere tavsiyemiz, sabit bataryalarda da düşürme testini iç tasarım doğrulama standardlarının bir parçası olarak korumalarıdır. QCVN 31'in ileride yapılacak bir güncellemesinde, yedek parça olarak gönderilen veya ihraç edilen paketler için UN 38.3'e atıf yapılması da iyi bir adım olurdu.
Daldırma testinde tatlı su yerine tuzlu su kullanılıyor
Paket tasarımını en çok etkileyecek değişiklik bu.
- Eski kural: Tam şarjlı batarya 24 saat suya daldırılıyor, ardından 6 saat ortam koşullarında bekletiliyordu. Tutuşma, sızıntı, yangın veya patlama başarısızlık sayılıyordu.
- Yeni kural: Tam şarjlı batarya, %3,5 ile %5,0 arasında sodyum klorür çözeltisine (tuzlu su, NaCl) 2 saat daldırılıyor. Test sırasında veya testten sonraki bir saat içinde yangın ya da patlama olması başarısızlık sayılıyor.
İlk bakışta 2 saat, 24 saatten kolay görünür. Değildir. İki test farklı arıza türlerini kontrol eder.
Temiz su elektriği zayıf iletir. Deniz suyu, yerel suya bağlı olarak genellikle yüzlerce kat ya da daha iyi iletir. Tatlı su testinde küçük bir sızıntı yolu uzun süre zararsız kalabilir. Kurucumuz bunu bir paket testinde doğrudan gördü: kapalı bir pakete %50 su, %50 glikol karışımı basıldı ve ilk arıza ancak yaklaşık 48 saat sonra göründü. Paket yine de yanmadı.
Deneyimimize göre aynı sızıntı yolu tuzlu suda çok farklı davranır. Akım, dakikalar içinde terminaller, busbar'lar ve BMS kartı arasında akmaya başlayabilir. Elektroliz gaz üretir, korozyon bağlantıları aşındırır ve iç kısa devre ortaya çıkabilir. Arıza erken görünür, bu yüzden daha kısa bir test onu bulmaya yeter. Çin'in elektrikli araç çekiş bataryası güvenlik standardı GB 38031, aynı testi, 2 saat boyunca %3,5 NaCl, daldırma seçeneklerinden biri olarak içeriyor.
Yeni test Vietnam'da yaşananlara da daha yakın. Yagi Tayfunu, Eylül 2024'te kuzey Vietnam'ın büyük bölümünü su altında bıraktığında, aralarında elektrikli motosikletlerin de bulunduğu birçok araç sel suyunda kaldı ve Vietnam basını, selden etkilenen elektrikli motosikletlerin şarj edilmeden önce nasıl kontrol edileceğine dair rehberler yayımladı. Sel suyu çamur, tuz ve kirletici taşır, kıyı illerinde ise deniz suyuyla karışabilir. Temiz su değildir ve iletken suyla yapılan test daha gerçekçidir.
2 saatlik süre yine de tartışılabilir. Kısa bir tuzlu su testi, contalardan bir gün boyunca yavaş yavaş giren suyu kontrol etmez. Başarı ölçütü de daha dar: sızıntı ve tutuşma artık başarısızlık sayılmıyor, yalnızca yangın ve patlama sayılıyor. Bu nedenle üreticilerin iç tasarım doğrulama standardının bir parçası olarak, hem sabit hem swap bataryalar için 24 saatlik bir su girişi testi yapmasını öneriyoruz. Bu, en çok açık istasyonlarda yağmurda bekleyen swap bataryaları için önemlidir.
Hücre ezme testi kaldırıldı
Eski yönetmelik, lityum-iyon ve NiMH bataryalar için ayrı bir hücre isteyip bunu ezme testine tabi tutuyordu. Hücre, 150 mm'lik bir çubuk veya küreyle dakikada en fazla 6 mm hızla; üç koşuldan biri oluşana kadar bastırılıyordu: başlangıç geriliminin üçte biri kadar ani bir gerilim düşüşü, %15 deformasyon veya hücre ağırlığının 1.000 katı kuvvet. Yangın veya patlama başarısızlık sayılıyordu.
Yeni yönetmelikte ezme testi ve ayrı hücre numunesi yok.
Yönetmelik artık hücrenin kendisine bakmıyor.
Yeni metindeki diğer değişiklikler
- Duman artık yangın sayılıyor. Eski kural yalnızca görünen alevi sayıyordu. Yeni kurala göre bataryadan duman veya alev çıkması, bataryanın yandığı anlamına geliyor.
- Kasa, her gerilimde parmak temasına karşı korumalı (parmak geçirmez) kalmalı. Aşırı şarj, aşırı deşarj, titreşim, kısa devre ve düşme testlerinden sonra, kasadaki herhangi bir açıklığa standart test parmağı 10 N kuvvetle bastırılıyor. Parmak iç parçalara dokunursa batarya testi geçemiyor. Eski kuralda bu kontrol yalnızca 60 V üzerindeki bataryalara uygulanıyordu. Kontrol yalnızca büyük açıklıklara bakıyor. Su geçirmezliği test etmiyor.
- Değişmeyenler: Aşırı şarj, aşırı deşarj, titreşim (7 ile 200 Hz, 3 saat) ve harici kısa devre (5 mΩ altı) aynı yöntemlerle devam ediyor.
Eski ve yeni kurallar yan yana
Lityum-iyon bataryalar için:
- Düşürme testi, 1,0 m, 6 kez: eski kural her batarya için zorunlu tutuyordu. Yeni kural yalnızca değiştirilebilir bataryalar için zorunlu tutuyor.
- Daldırma: eski kural suda 24 saat uyguluyordu. Yeni kural, sabit ve değiştirilebilir bataryalar için %3,5 ile %5,0 NaCl çözeltisinde 2 saat uyguluyor.
- Hücre ezme: eski kural ayrı bir hücre üzerinde zorunlu tutuyordu. Yeni kural bu testi kaldırdı.
- Yangın tanımı: eski kural yalnızca görünen alevi sayıyordu. Yeni kural duman veya alevi sayıyor.
- Testten sonra parmak temasına karşı korumalı kasa: eski kural bunu yalnızca 60 V üzerinde kontrol ediyordu. Yeni kural her gerilimde kontrol ediyor.
- Aşırı şarj, aşırı deşarj, titreşim, kısa devre: iki kuralda da zorunlu, yöntem aynı.
Yönetmeliğin hâlâ test etmediği konular
Yeni yönetmelik, tamamlanmış bataryanın zorlama (abuse) koşullarında geçti/kaldı kontrolüdür. Şunları içermez:
- Koruma kesme eşiklerinin ötesindeki BMS işlevleri. Aşırı şarj, aşırı deşarj ve kısa devre testleri koruma cihazları devredeyken yapılır; yani kesme eşiklerini kontrol eder, ancak şarj durumu (SoC) tahmini, hücre dengeleme ve haberleşme hiçbir testte kontrol edilmez
- IP koruma sınıfı gereksinimi
- Thermal Runaway yayılımı
- Çevrim ömrü
- Swap bataryaları için kritik olan, binlerce takma-çıkarma çevriminde konnektör dayanıklılığı
- Hücre izlenebilirliği
QCVN 31'den geçmek, bataryanın tanımlı bir zorlama (abuse) test setini geçtiği anlamına gelir. Paketin beş yıl boyunca günlük kullanım ve değişimde güvenli ve dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Bu konular üreticinin veya swap operatörünün kendi şartnamesinde tanımlanmalıdır.
Belgelendirme ve ithalat pratikte nasıl işliyor
İthal bataryalar gümrükten çıkmadan önce, yerli bataryalar ise satılmadan önce belgelendirilmelidir. İthalatçılar Ulusal Tek Pencere üzerinden başvurur. Batarya tipi için 36 ay geçerli bir belge veya her sevkiyat için ayrı bir belge seçebilirler. Her iki durumda da ithalatçının kendi adına düzenlenmiş, geçen bir test raporuna ihtiyaç vardır.
Yeni model planlayan üreticiler ve ithalatçılar, başvurularını 9 Ekim 2026'dan önce yapıp yapamayacaklarını kontrol etmelidir. Bu tarihten sonra tüm yeni başvurular QCVN 31'e göre test edilir.
Talep geliyor, ama manşetlerin söylediğinden daha yavaş
Temmuz 2025'te Başbakanlık genelgesi Chỉ thị 20/CT-TTg, Hanoi'den fosil yakıtlı motosikletleri 1 Temmuz 2026'ya kadar 1. Çevre Yolu'nun içinden kaldırmasını, bunu 2028'den itibaren 2. Çevre Yolu'na ve 2030'dan itibaren 3. Çevre Yolu'na genişletmesini istedi. Hanoi Halk Meclisi'nin Haziran 2026'da kabul ettiği plan daha yumuşak. 2026'nın ikinci yarısında Hoàn Kiếm bölgesinde pilot uygulama ve gönüllü dönüşümle başlıyor, 2027'de emisyon testi ekliyor ve 2028 ile 2029 arasında 3. emisyon seviyesini karşılamayan benzinli motosikletleri 1. Çevre Yolu'nun içinde yasaklıyor.
İkinci bir kural, swap ve şarj konusunda önem taşıyacak. 15 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek Thông tư 31/2026/TT-BXD, apartman binalarındaki elektrikli araç şarj ve batarya değiştirme alanları için gereksinimler ekliyor ve var olan binalara bu alanları gözden geçirmeleri için altı ay veriyor.
Vietnam'da elektrikli motosiklet talebi adım adım büyüyecek ve batarya, şarj ve değiştirme etrafındaki güvenlik kuralları da aynı anda büyüyor.
Paket üreticileri, ithalatçılar ve swap operatörleri şimdi ne yapmalı
- Her batarya tipi için çıkarılabilir olup olmadığına karar verin ve bunu tip belgelerinde belirtin.
- Belgelendirmeden önce mevcut tasarımlarda 2 saatlik tuzlu su daldırma testini çalıştırın; sızdırmazlığı, havalandırmayı ve BMS kartının konumunu kontrol edin.
- Düşürme testini sabit bataryalar için de, 24 saatlik su girişi testini ise hem sabit hem swap bataryalar için iç tasarım doğrulama standardınızın bir parçası olarak tutun.
- Yönetmelik artık hücreyi test etmediği için giriş hücre kontrolü ve tedarikçi denetimleri ekleyin.
- Swap bataryaları için konnektör dayanıklılığını, BMS iletişimini ve izlenebilirliği kendi şartnamenizde tanımlayın.
- Geliştirme aşamasındaki modellerin eski kurallara göre değerlendirilmesini istiyorsanız başvurularını 9 Ekim 2026'dan önce yapın.
QCVN 31 alt sınırı belirler. Bir swap bataryasının güvenliğini ve dayanıklılığını, üreticinin bunun üzerine yazdığı şartname belirler.
Sıkça sorulan sorular
QCVN 31:2026/BXD ne zaman yürürlüğe giriyor?
9 Ekim 2026'da. Yönetmelik, 9 Nisan 2026'da Thông tư 13/2026/TT-BXD ile yayımlandı ve QCVN 91:2024'nin yerini alıyor.
Tatlı su daldırma testi hâlâ zorunlu mu?
Hayır. 24 saatlik tatlı su testinin yerini, %3,5 ile %5,0 arasında sodyum klorür çözeltisinde yapılan 2 saatlik test alıyor. Yeni yönetmelikte tek bir daldırma testi var.
Sabit bataryalar için hâlâ düşürme testi gerekiyor mu?
QCVN 31 kapsamında gerekmiyor. Düşürme testi artık yalnızca çıkarılabilir bataryalara uygulanıyor. Sabit bataryalar için de bunu, üreticinin iç tasarım doğrulama standardının bir parçası olarak tutmasını öneriyoruz.
QCVN 31 UN 38.3 şartı koşuyor mu?
Hayır. QCVN 31, UN 38.3'e atıf yapmaz. Ancak hava veya deniz yoluyla gönderilen lityum bataryalar, uluslararası tehlikeli madde kurallarına göre UN 38.3'ten geçmek zorundadır ve ambalajları 1,2 m düşürme testine dayanmalıdır.
eMOBINO, elektrikli motosiklet paket üreticilerine, ithalatçılara ve swap operatörlerine paket tasarım incelemeleri, doğrulama planları, hücre giriş kontrolü ve tedarikçi denetimleriyle destek verir. QCVN 31 belgelendirmesi için bir batarya hazırlıyorsanız tasarımınızı ve test planınızı sizinle birlikte inceleyebiliriz.
Kaynaklar
- İnşaat Bakanlığı, Thông tư 13/2026/TT-BXD ve QCVN 31:2026/BXD (9 Nisan 2026).
- Ulaştırma Bakanlığı, Thông tư 48/2024 ve QCVN 91:2024 (15 Kasım 2024).
- İnşaat Bakanlığı, araç parçalarının ithalat belgelendirmesine ilişkin Thông tư 54/2024'ün birleştirilmiş metni (Eylül 2026).
- Başbakan, Chỉ thị 20/CT-TTg (12 Temmuz 2025) ve Hanoi Halk Meclisi, 1. Çevre Yolu düşük emisyon bölgesi planı (15 Haziran 2026).
- İnşaat Bakanlığı, apartman binalarına ilişkin QCVN 04:2021/BXD'yi değiştiren Thông tư 31/2026/TT-BXD (15 Haziran 2026).
- UN Test ve Ölçütler El Kitabı, Bölüm 38.3, lityum batarya nakliye testleri.
- GB 38031-2025, Elektrikli araç çekiş bataryası güvenlik gereksinimleri.
